Πόλεμος Ισραήλ και Ιράν: σοκ στην παγκόσμια κοινότητα

Σε τεντωμένο σκοινί κινείται η παγκόσμια κοινότητα μετά τον πόλεμο που ξεκίνησε το Ισραήλ εναντίον του Ιράν και την απάντηση του τελευταίου.

Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Rising Lion», είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ανώτατων Ιρανών στρατιωτικών, επιστημόνων και του αρχηγού των Φρουρών της Επανάστασης, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Λίγο μετά τη 1 τα ξημερώματα της Παρασκευής, το Ισραήλ πραγματοποίησε «προληπτικά πλήγματα» σε στόχους εντός του Ιράν. Εκρήξεις ακούστηκαν στην Τεχεράνη, με την ιρανική κρατική τηλεόραση να μεταδίδει εικόνες από κατεστραμμένα σπίτια και φλεγόμενες στέγες σε διάφορες συνοικίες της πρωτεύουσας. Αναφέρθηκε ότι τα κεντρικά της Επαναστατικής Φρουράς τυλίχθηκαν στις φλόγες.

Το Ισραήλ έκλεισε τον εναέριο χώρο του και κάλεσε δεκάδες χιλιάδες εφέδρους για την προστασία των συνόρων, ενώ ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε πως η επιχείρηση θα συνεχιστεί «όσες ημέρες χρειαστεί» για να εξαλειφθεί η απειλή. Η ισραηλινή πολεμική αεροπορία ανέφερε ότι όλοι οι πιλότοι επέστρεψαν σώοι, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις αξιολογούν τα αποτελέσματα της επίθεσης.

Λόγω των πληγμάτων, ακυρώθηκαν πτήσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με επιβάτες σε Ιράκ, Ιορδανία, Ισραήλ, Λίβανο, Ιράν και Ντουμπάι να αντιμετωπίζουν σοβαρές καθυστερήσεις, ενώ το Ισραήλ έκλεισε όλες τις πρεσβείες του παγκοσμίως.

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι τα πλήγματα στόχευσαν την κύρια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ, κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες και το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) βρίσκεται σε επαφή με τις ιρανικές αρχές για να ελέγξει τα επίπεδα ραδιενέργειας στη Νατάνζ.

Μεταξύ των νεκρών, σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα, είναι ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Χοσεΐν Σαλαμί, ο στρατηγός Γκολάμ Αλί Ρασίντ, καθώς και έξι πυρηνικοί επιστήμονες, όπως ο Φερεϊντούν Αμπασί και ο θεωρητικός φυσικός Μοχαμάντ Μεχντί Τεχαράντσι.

Η επίθεση εκδηλώθηκε εν μέσω αυξανόμενης διεθνούς ανησυχίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με τον ΟΗΕ να προειδοποιεί ότι η Τεχεράνη παραβιάζει για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια τις υποχρεώσεις της. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ φοβούνται εδώ και καιρό ότι το Ιράν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται, υποστηρίζοντας ότι το πρόγραμμα είναι ειρηνικό.

Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι το Ιράν έχει πλέον επαρκές εμπλουτισμένο ουράνιο για την κατασκευή «εννέα ατομικών βομβών» και ότι αν δεν αναχαιτιζόταν, θα μπορούσε να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο σε πολύ σύντομο διάστημα.

Λίγες ώρες μετά τα ισραηλινά πλήγματα, το Ιράν εκτόξευσε περισσότερα από 100 drones κατά του Ισραήλ, με τον ισραηλινό στρατό να ανακοινώνει ότι τα αναχαιτίζει. Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις προειδοποίησαν ότι η απάντησή τους «δεν θα έχει όρια», ενώ ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ μίλησε για «σκληρή τιμωρία» και τόνισε ότι οι διάδοχοι των νεκρών στελεχών θα συνεχίσουν άμεσα το έργο τους.

Οι διεθνείς αντιδράσεις για την επίθεση στο Ιράν

Οι ΗΠΑ διαχώρισαν τη θέση τους, δηλώνοντας ότι δεν συμμετείχαν στην επίθεση και προειδοποιώντας το Ιράν να μην στοχοποιήσει αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τόνισε ότι η αμερικανική προτεραιότητα είναι η προστασία των δυνάμεών της, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε την Παρασκευή το Ιράν να συνάψει συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, λέγοντας ότι υπάρχει ακόμη χρόνος για τη χώρα να αποτρέψει περαιτέρω σύγκρουση με το Ισραήλ.

-Ο ΟΗΕ και πολλές χώρες της περιοχής εκφράζουν βαθιά ανησυχία για τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και ζητούν αποκλιμάκωση.

-Η Κίνα ανακοίνωσε σήμερα ότι παρακολουθεί στενά τις ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και ζητεί από τις πλευρές να ενεργήσουν με τρόπους που συμβάλλουν στην περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα, δήλωσε σήμερα εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.

-Η Γαλλία κάλεσε σήμερα όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν οποιαδήποτε κλιμάκωση θα μπορούσε να διακυβεύσει την περιφερειακή σταθερότητα, μετά τα πλήγματα του Ισραήλ σε στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν, αλλά σημείωσε ότι το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του κατά όλων των επιθέσεων και ότι το Παρίσι έχει επανειλημμένως εκφράσει τις ανησυχίες του για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

-Η Τουρκία καταδίκασε από την πλευρά της με τους σθεναρότερους όρους την αεροπορική επιδρομή του Ισραήλ στο Ιράν, χαρακτηρίζοντάς την πρόκληση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και δημιουργεί τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης στην περιοχή. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών σημείωσε ότι η επίθεση δείχνει πως το Ισραήλ δεν θέλει να επιλύονται τα ζητήματα με διπλωματικά μέσα και το κάλεσε να σταματήσει επιθετικές ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερες συγκρούσεις.

-Ο υπουργός Εξωτερικών της Τσεχίας Γιαν Λιπάφσκι σημείωσε από την πλευρά του ότι έχει μεγάλη κατανόηση όσον αφορά την ανάληψη δράσης από το Ισραήλ για να αποτραπεί η παραγωγή πυρηνικών όπλων στη Μέση Ανατολή.

-Ο υπουργός Εξωτερικών της Σλοβακίας κάλεσε παράλληλα σήμερα όλες τις πλευρές στη Μέση Ανατολή να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να εστιάσουν στην αποκλιμάκωση.

-Τέλος ο υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας Τακέσι Ιουάγια δήλωσε σήμερα ότι η χώρα του καταδικάζει σθεναρά τα ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, καταγγέλλοντας κλιμάκωση και απευθύνοντας έκκληση για αυτοσυγκράτηση.